Την έχουν αποκαλέσει γενιά των 700 (ή G-700), των 800 – ακόμα και των πλην 700. Σε κάθε χώρα έχουν το δικό τους προσωνύμιο. Στη Γαλλία, για παράδειγμα, είναι η γενιά του CPE, του Συμφώνου Πρώτης Πρόσληψης, ενώ στην Ισπανία έχουν χαρακτηριστεί ως οι «χιλιάρηδες». Ο χαρακτηρισμός όμως που τους δίνεται από πολλούς κοινωνιολόγους είναι «η γενιά-καγκουρό». Είναι οι νέοι της γενιάς αυτής που, παρόλα τα διπλώματά τους και τα χρόνια σπουδών τους, συνεχίζουν να ζουν με τη μαμά. Πιο συγκεκριμένα, ο μέσος όρος ηλικίας αποχώρησης των νέων από τις οικογενειακές τους εστίες υπολογίζεται στα 27 έτη στην Ελλάδα, την Ισπανία και την Πορτογαλία και στα 30 στην Ιταλία. H γενιά των bamboccioni κατά την ιταλική (δηλαδή παιδιά της μαμάς) είναι αυτή που ζει σήμερα στην αβεβαιότητα αφού τα ποσοστά ανεργίας που την μαστίζουν έχουν ανεβεί κατακόρυφα, ενώ οι μισθοί είναι πενιχροί.

Την ίδια ώρα και σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τα τελευταία 50 χρόνια το προσδόκιμο ζωής στην Ευρώπη αυξήθηκε κατά μέσον όρο κατά πέντε χρόνια. Υπολογίζεται δε ότι μέχρι το 2060 το προσδόκιμο ζωής θα αυξηθεί κατά επτά χρόνια. Και αυτά βέβαια εν μέσω αυξημένων ποσοστών υπογεννητικότητας. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, ενώ το 2008 υπήρχαν τέσσερις άνθρωποι σε ηλικία εργασίας (15-64 ετών) για κάθε ένα πολίτη της ΕΕ άνω των 65 ετών (4:1), η αναλογία αυτή υπολογίζεται να μειωθεί σε 2:1 μέχρι το 2060. Με πιο απλά λόγια, οι συνταξιούχοι σε σχέση με τους εργαζόμενους αναμένεται να διπλασιαστούν στο διάστημα αυτό. ‘Η με πιο «αλατοπιπεράτα» λόγια – σε αυτά που αρέσκεται άλλωστε η ΕΕ – «…οι γηράσκοντες πληθυσμοί σε όλα τα κράτη μέλη ασκούν μεγάλη πίεση στα συνταξιοδοτικά συστήματα».
Έτσι, όπως το θέτει η Επιτροπή, διά στόματος Λάζλο Άντορ, «η επιλογή που έχουμε είναι ή φτωχότερους συνταξιούχους και ψηλότερες (συνταξιοδοτικές) εισφορές, ή περισσότερους εργαζόμενους για μεγαλύτερο διάστημα». Με αυτό το φαινομενικά τόσο απλό «ψευτοδίλημμα», ο Ούγγρος Επίτροπος (αρμόδιος για θέματα απασχόλησης, κοινωνικών υποθέσεων και κοινωνικής συνοχής) θέτει ως αναγκαίο «μονόδρομο» την παράταση του εργασιακού βίου.
Με την πλήρη στήριξη των συνεργών του, Όλι Ρεν (οικονομικές και νομισματικές υποθέσεις) και Μισέλ Μπαρνιέ (εσωτερική αγορά και υπηρεσίες), ο Άντορ υπογραμμίζει ότι «…η σημερινή κατάσταση πολύ απλά δεν είναι βιώσιμη. […] Για να αντιμετωπιστεί αυτή η πρόκληση», συνεχίζει, «πρέπει να εξεταστεί προσεκτικά η ισορροπία μεταξύ του χρόνου στην εργασία και του χρόνου στη σύνταξη». Και αν με τα όμορφα αυτά λόγια δεν καταλάβατε τι θέλει πει ο ποιητής, τότε ας το θέσουμε λίγο πιο ωμά: Σκοπεύετε να ζήσετε περισσότερο; Τότε δουλέψτε περισσότερο!
Υπό την πίεση των υπερβολικών ελλειμμάτων που αντιμετωπίζουν, πολλά κράτη μέλη της ΕΕ έχουν ήδη αρχίσει κινητοποιήσεις για σημαντική αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης. Ενώ η Ισπανία εξετάζει, για παράδειγμα, το ενδεχόμενο αύξησης του ορίου στο 67ο έτος, η Γερμανία το έχει ήδη θέσει αυτό ως στόχο μέχρι το 2029. Υπολογίζεται δε ότι για να αντιμετωπιστεί η «ασφυξία» στο συνταξιοδοτικό, ένας Ευρωπαίος θα πρέπει να εργάζεται κατά την διάρκεια των 2/3 της ενεργούς του ζωής και να είναι στην σύνταξη το τελευταίο 1/3. Αυτή είναι η κατά τα άλλα «σωστή χρονική ισορροπία» μεταξύ εργασίας και σύνταξης την οποία προτείνει η Επιτροπή. Με άλλα λόγια, «εργασία και χαρά».
Αν είναι να δούμε βέβαια και τη δημοσιονομική πραγματικότητα, κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει το τεράστιο πρόβλημα που δημιουργείται από τα δημογραφικά δεδομένα που παρατηρούμε. Η βιωσιμότητα των συνταξιοδοτικών ταμείων σε όλες σχεδόν της χώρες της ΕΕ τίθεται υπό αμφισβήτηση, ενώ η χρηματοδότησή τους είναι ακόμα πιο ανέφικτη σήμερα εξ’ αιτίας της χρηματοπιστωτικής κρίσης που πλήττει όλα τα κράτη μέλη. Έτσι αξίζει έστω να αναγνωρίσουμε στους Λάζλο-Ρεν-Μπαρνιέ την αναγκαιότητα μιας τέτοιας πρωτοβουλίας, που στόχο έχει την αναχαίτιση των συνταξιοδοτικών ταμείων.
Τότε εντάξει, ας το δεχτούμε. Ας πούμε ότι είναι πολύ καλά όλα αυτά για την αντιμετώπιση του συνταξιοδοτικού. Ερωτούμε όμως: τα ταμεία ανεργίας ποιος θα τα γεμίσει τώρα; Ερωτούμε παράλληλα: πώς περιμένουμε να αυξηθούν τα ποσοστά γεννητικότητας και να λυθούν έτσι τα δημογραφικά μας προβλήματα, εν μέσω όλης αυτής της αβεβαιότητας που πλήττει τη νέα γενιά;

Ρωσική ρουλέτα, η μόνη λύση!
Τα πράγματα σίγουρα δεν είναι σήμερα και τόσο ρόδινα. Δύσκολοι καιροί για νέους, αλλά και για τους γηραιότερους (ιδιαίτερα βέβαια για αυτούς που προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα). Αναμφισβήτητα κανείς δεν θέλει να ζει σε μια κοινωνία όπου η νέα γενιά είναι συνώνυμο της ανεργίας, της ετεροαπασχολήσης, των χαμηλών μισθών και της έλλειψης οράματος. Διότι πράγματι μια πολύ μεγάλη μερίδα των νέων της μικρής και μικρομεσαίας αστικής τάξης μαστίζεται από τις συνέπειες των νέων αυτών δεδομένων και διερωτάται σήμερα πού πήγε η εποχή του «ζαμάν φου» και του «Μπάμπη του φλου».
Από την άλλη, κανείς δεν θέλει να ζει και σε μια κοινωνία όπου τα γηρατειά είναι συνώνυμο της φτώχειας, διότι ο «γηράσκων πληθυσμός» έχει κι αυτός τις δικές του ανησυχίες. Αγωνιά για τα παιδιά και τα εγγόνια του μέσα στο νέο αυτό γίγνεσθαι, αλλά φοβάται κιόλας μην πεθάνει στη ψάθα με το ρυθμό που στερεύουν τα συνταξιοδοτικά ταμεία. Οι πρόσφατες πάντως εμπειρίες της Κύπρου από τις αποφάσεις του Eurogroup δεν αναπτερώνουν ιδιαίτερα το ηθικό μας, αλλά μάλλον το διαλύουν εντελώς. Κανείς δεν εναποθέτει πλέον τις ελπίδες του σε «Ευρωπαϊκές λύσεις» στα κοινωνικο-οικονομικά μας προβλήματα.
Και μάλιστα με τα «όμορφα» στατιστικά και ποσοστά του 4:1 που μας παρουσιάζουν οι Ευρω-φωστήρες, η μοναδική λύση που ενδεχομένως να μας σερβίρουν θα βασιστεί και πάλι σε απλά μαθηματικά και αριθμούς. Μόνο που αυτή την φορά δεν θα συζητάμε να πληρώσουν οι «καταθέτες» τα προβλήματα των τραπεζών, αλλά οι συνταξιούχοι τα προβλήματα του συνταξιοδοτικού. Γιατί να μη μας πουν για παράδειγμα ότι, αφού σε κάθε τέσσερις συνταξιούχους σήμερα αντιστοιχεί μία σύνταξη, πάρτε ένα όπλο με τρεις σφαίρες και ας αποφασίσει η «θεία τύχη» ποιος θα είναι ο τυχερός συνταξιούχος. …Κι’ ας ονομάσουμε τη «λύση» αυτή η «ρωσική ρουλέτα του συνταξιοδοτικού».

Σχόλια

Σχόλια