Τα σημερινά φύλλα των εφημερίδων αναφέρονται ευρέως στις δηλώσεις του Προέδρου της Δημοκρατίας μετά τη χθεσινή σύνοδο κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες, στις οποίες αναφέρθηκε στο θετικό κλίμα που αντιμετωπίζει η ιδέα του ενεργειακού διαδρόμου Ισραήλ-Κύπρου-Ελλάδος. Γίνεται δε αναφορά σε χάρτη τον οποίο παρουσίασε ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ζοσέ Μανουέλ Μπαρόζο, στον οποίο παρουσιάζεται μια εναλλακτική διαδρομή που συνδέει τη θαλάσσια περιοχή του Ισραήλ με την Κύπρο και την Ελλάδα μέσω Κρήτης. Η δε εφημερίδα Αλήθεια αναφέρεται ρητά στην προοπτική δημιουργίας υποθαλάσσιου αγωγού στη Μεσόγειο που να συνδέει τις τρεις αυτές χώρες και παρουσιάζει και τον σχετικό χάρτη του κ. Μπαρόζο.

Δεν υπάρχει ακόμη εκτενής πληροφόρηση έτσι ώστε να εξαχθούν ακριβή συμπεράσματα επί του θέματος. Το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός τέτοιου αγωγού συνιστά ιδανική επιλογή για την Κύπρο και όχι μόνο δεν θα πρέπει να την αποκλείουμε, αλλά οφείλουμε να την εντάξουμε στα πλαίσια του μακροχρόνιου στρατηγικού σχεδιασμού μας. Εγείρονται όμως τριών κατηγοριών ζητήματα: Τεχνoοικονομικής, γεωπολιτικής/στρατηγικής και επικοινωνιακής φύσεως.

Τεχνοοικονομικής φύσεως ζητήματα

Χωρίς να έχω ειδίκευση επί του θέματος, αλλά με τα όσα διαβάζω και κατόπιν συζητήσεων με αρκετούς ειδικούς, φαίνεται να μην υπάρχει στο παρόν στάδιο η δυνατότητα δημιουργίας ενός μεσογειακού αγωγού, κυρίως λόγω του τεράστιου βάθους που κατά τόπους παρουσιάζει η θαλάσσια περιοχή μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας, ιδιαίτερα δε πλησίον της Κρήτης (από την οποία περνά ο υποθετικός αγωγός του εν λόγω χάρτη). Βέβαια στο μέλλον δεν θα πρέπει να αποκλείει κανείς μια τέτοια δυνατότητα, σε κάθε περίπτωση όμως πρόκειται για προοπτική που μπορεί να υλοποιηθεί μόνο σε μακροπρόθεσμη βάση. Επιπλέον, η προοπτική δημιουργίας ενός τέτοιου αγωγού αφορά στην εξαγωγή του φυσικού μας αερίου αποκλειστικά στην Ευρώπη. Δεν προσφέρει τίποτα όμως σε ό,τι αφορά στην προοπτική εξαγωγών στη διψασμένη για ενέργεια αγορά της Ασίας, όπου οι τιμές πώλησης είναι και πιο συμφέρουσες για τους εξαγωγείς.

Για να μπορεί να γίνουν εξαγωγές στην Ασία θα πρέπει απαραίτητα να προχωρήσουμε με τη δημιουργία του τερματικού υγροποίησης, έτσι ώστε να μπορέσουμε να υγροποιούμε το φυσικό αέριο και να το στέλλουμε εκεί με πλοία. Θα πρέπει απαραιτήτως να έχουμε τη δυνατότητα εξαγωγής φυσικού αερίου τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Ασία, καθ’ ότι επικέντρωση σε μία μόνο αγορά δημιουργεί τον κίνδυνο ομηρίας των εξαγωγικών μας δυνατοτήτων εάν και εφ’ όσον ο αποκλειστικός εισαγωγέας ικανοποιηθεί στο μέλλον από άλλες, πιο συμφέρουσες πηγές.

Γεωπολιτικής/στρατηγικής φύσεως ζητήματα

Ενδεχόμενη δημιουργία ενός τέτοιου αγωγού στη Μεσόγειο θα καταστήσει την Κύπρο τροφοδότη της ευρωπαϊκής αγοράς και αναβαθμίσει το ρόλο του Ελληνισμού, γεγονός που θα επιδράσει ευεργετικά στη γεωπολιτική αξία της Κύπρου. Εν τούτοις, ύψιστης στρατηγικής σημασίας είναι για την Κύπρο, τη δεδομένη στιγμή, η υπέρβαση της οικονομικής κρίσης και η έξοδος από το μνημόνιο το συντομότερο δυνατό. Όχι μόνο για λόγους κοινωνικής ευημερίας αλλά και για λόγους κρατικής αποτελεσματικότητας και ασφάλειας. Κατά συνέπεια, χρειαζόμαστε άμεσες οικονομικές λύσεις με επίκεντρο το φυσικό αέριο. Τέτοιες λύσεις μπορεί να προσφέρει μόνο το τερματικό υγροποίησης, καθ’ ότι ο μεσογειακός αγωγός δεν μπορεί να ολοκληρωθεί σύντομα, σε κάθε περίπτωση πολύ πιο αργά απ’ ότι το τερματικό. Επιπλέον, η δυνατότητα διαφοροποίησης του τρόπου μεταφοράς και των αγορών-στόχων δεν συμφέρει μόνο από οικονομικής, αλλά και από γεωπολιτικής άποψης: Δίνει την ευκαιρία στην Κυπριακή Δημοκρατία να «κάνει μπίζνες» και να συνδέεται με τα συμφέροντα κρατών πέραν της Ευρώπης, στα πλαίσια μιας στρατηγικής ισορροπιών την οποία οφείλει κατά την άποψή μου να σχεδιάσει και να υλοποιήσει η Κύπρος.

Επικοινωνιακοί λόγοι

Είναι όμως και μια σειρά από υποθετικά σενάρια που προκαλούν ανησυχία και έχουν να κάνουν με ενδεχόμενες επικοινωνιακές ατζέντες είτε της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, είτε της κυβέρνησης. Για παράδειγμα, πριν από τρεις ημέρες, στις 20/5, ο πρόεδρος της ΚΡΕΤΥΚ κ. Χαράλαμπος Έλληνας δήλωνε σε συνέντευξή του στον Παύλο Μυλωνά, στο Mega, ότι σε επίσκεψή του πριν μερικές ημέρες προηγουμένως στις Βρυξέλλες, συναντήθηκε με αξιωματούχους της Γενικής Διεύθυνσης Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι εν λόγω αξιωματούχοι, σύμφωνα με τον κ. Έλληνα, είχαν πλήρη άγνοια για τις ποσότητες φυσικού αερίου που υπάρχουν στην κυπριακή ΑΟΖ, ενώ έδειξαν να θεωρούν δεδομένη την μεταφορά του φυσικού μας αερίου με αγωγό μέσω Τουρκίας. Πώς γίνεται, εντός ολίγων ημερών, ο Πρόεδρος της Επιτροπής (ο οποίος ειρήσθω εν παρόδω την ενημέρωσή του τη λαμβάνει από την εν λόγω Διεύθυνση) να έκρινε ότι και αρκετά αποθέματα έχουμε και θα πρέπει να τα στείλουμε στην Ευρώπη μέσω Ελλάδας αντί μέσω Τουρκίας; Κατά συνέπεια, με ανησυχεί το ενδεχόμενο να έχουμε πέσει θύματα μιας τακτικής καρότου και μαστιγίου από πλευράς Επιτροπής, η οποία σε αυτή την περίπτωση θα ήθελε να στείλει το μήνυμα να «τελειώνουμε» με το κυπριακό με αντάλλαγμα να πλουτίσουμε τροφοδοτώντας την Ευρώπη με φυσικό αέριο.

Επιπλέον, με ανησυχεί το ενδεχόμενο να έχουμε πέσει θύματα μιας τακτικής καρότου και μαστιγίου και από πλευράς της κυπριακής κυβέρνησης: Αφού εμφανίζεται ενώπιών μας η προοπτική ενός τέτοιου αγωγού, ας βιαστούμε με το κυπριακό και ας εγκαταλείψουμε την δαπανηρή ιδέα του τερματικού υγροποίησης (για το οποίο αντιδρά και η Τουρκία). Αξίζει εδώ να σημειωθεί ότι, στην προαναφερθείσα συνέντευξη, ο κ. Έλληνας είχε πει στον Παύλο Μυλωνά ότι παρά το γεγονός ότι η απόφαση για ανέγερση του τερματικού είναι ειλημμένη και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έχει δεσμευτεί ενώπιων του προέδρου της Noble, εν τούτοις τίποτα δεν έχει γίνει μέχρι στιγμής (η συνέντευξη του κ. Έλληνα είναι διαθέσιμη στο
http://www.livenews.com.cy/cgibin/hweb?-A=17265&-V=megatvvodvideos).

Πρώτα το τερματικό και μετά τα υπόλοιπα

Έχει λεχθεί επανειλημμένα από τους κυβερνώντες ότι το κυπριακό και το φυσικό αέριο είναι δύο χωριστά ζητήματα. Ιδού λοιπόν πεδίο δόξης λαμπρόν για να αποδειχθεί του λόγου το αληθές: Να προχωρήσουμε άμεσα με τη δημιουργία του τερματικού υγροποίησης για να βοηθηθεί η κυπριακή οικονομία να βγει το συντομότερο από την κρίση, να ισχυροποιηθεί το κυπριακό κράτος με τα συμφέροντα που θα εγκατασταθούν στο νησί και να αποκτήσουμε εμείς το πάνω χέρι στο ζήτημα. Όσο καθυστερούμε τόσο πιο ευάλωτοι γινόμαστε σε πιέσεις, ενώ το κλειδί παραμένει στην Άγκυρα. Εάν δε εγκλωβιστούμε στη λογική του «μεσογειακού αγωγού» και υποχωρήσουμε από την επιλογή του τερματικού, τότε το φυσικό αέριο από μοχλός πίεσης στα χέρια μας θα καταστεί βαρίδι στις πλάτες μας. Όχι μόνο θα αυξάνονται συνεχώς οι πιέσεις να αποδεχτούμε μια κακή λύση του κυπριακού ως προϋπόθεση για να προχωρήσει το μεγαλεπίβολο αυτό πρότζεκτ, αλλά και θα χάσουμε την ευκαιρία ισχυροποίησης της διαπραγματευτικής μας θέσης που θα μας παρείχε η μετατροπή μας σε εξαγωγείς υγροποιημένου φυσικού αερίου πριν την όποια λύση. Άλλωστε το τερματικό δεν αναιρεί την προοπτική δημιουργίας αγωγού στο μέλλον. Ναι λοιπόν στη δημιουργία του μεσογειακού αγωγού, προέχει όμως η κατασκευή του τερματικού.

Θα παρακολουθούμε το θέμα στενά και θα επανέλθουμε αν χρειαστεί.

Σχόλια

Σχόλια