Σε ομιλία του στην Δημοσιογραφική Εστία στις 15 Οκτωβρίου 2013, επί τη ευκαιρία της επίσκεψής του στην Κύπρο ως προσκεκλημένος της Δεξαμενής Σκέψης Θουκυδίδης, ο εβραϊκής καταγωγής Αμερικανός αναλυτής, πρόεδρος της δεξαμενής σκέψης Middle East Forum, Daniel Pipes, κατέθεσε ορισμένες εξαιρετικά ενδιαφέρουσες απόψεις σχετικά με την Τουρκία, την Κύπρο και το κυπριακό. Μεταξύ άλλων, ο Pipes ανέφερε:

• Το πολιτικό σύστημα στην Τουρκία έχει κάνει σοβαρή στροφή προς τον ισλαμισμό. Το παιχνίδι παίζεται εντός των πλαισίων του ισλαμισμού και η μόνη συζήτηση που υπάρχει είναι μεταξύ διαφόρων ισλαμικών αποχρώσεων. Η αντιπολίτευση αδυνατεί να προσφέρει εναλλακτικές επιλογές. Εν τούτοις, ο Ερντογάν είναι πολύ πιθανό να παραμεριστεί σταδιακά χάριν μιας πιο μετριοπαθούς προσωπικότητας, εξ’ αιτίας των ακρέων θέσεων που έχει πάρει κατα καιρούς σε διάφορα κρίσιμα ζητήματα.
• Ανέφερε ότι κάποτε υπήρξε φιλότουρκος. Θεωρούσε την Τουρκία παράγοντα σταθερότητας στη Μέση Ανατολή καθ’ ότι δεν είχε δική της ατζέντα. Του είχε κάνει εντύπωση το γεγονός ότι όταν επισκέφθηκε το τουρκικό υπουργείο εξωτερικών το 1992, αντιλήφθηκε ότι οι τεχνοκράτες του υπουργείου ανέμεναν εντολές από την Ουάσιγκτον για να χαράξουν τη δική τους γραμμή. Εν τούτοις, αυτή τη στιγμή η Τουρκία αποτελεί πρόβλημα για την ευρύτερη περιοχή εξ’ αιτίας της ακτιβιστικής εξωτερικής πολιτικής των Ερντογάν-Νταβούτογλου.
• Παραδέχτηκε ότι δεν είχε δώσει στο παρελθόν την πρέπουσα σημασία στο κυπριακό. Τα όσα συνέβησαν το 1974 στην Κύπρο τον ενόχλησαν, εν τούτοις τα είχε ερμηνεύσει ως μια μεμονωμένη εξέλιξη που δεν σχετιζόταν με τα ευρύτερα περιφερειακά ζητήματα. Οι πρόσφατες επισκέψεις του όμως στην Κύπρο τον έπεισαν ότι αυτό που είχε συμβεί ήταν μια απαράδεχτη γενοκτονία εις βάρος των Ελληνοκυπρίων. Από τη στιγμή δε που η Κύπρος εξήλθε της μακροχρόνιας γεωπολιτικής απομόνωσής της και εντάχθηκε στον περιφερειακό χάρτη της Μέσης Ανατολής λόγω του φυσικού αερίου και των σχέσεών της με το Ισραήλ, το πρόβλημά της είναι πλέον περιφερειακό. Ανέφερε χαρακτηριστικά, απευθυνόμενος προς τους Κύπριους ακροατές του, «καλωσορίσατε στη Μέση Ανατολή».
• Αναφορικά με το ρόλο της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ, αφού υποστήριξε ότι ο ρόλος του εν λόγω οργανισμού είναι πλέον υποβαθμισμένος, τόνισε ότι θεωρεί πως η Τουρκία δεν έχει πλέον θέση στο ΝΑΤΟ και θα έπρεπε να είχε αποβληθεί.
• Σε σχέση με την αμερικανική στάση στο κυπριακό και σχολιάζοντας την αλλαγή που παρατηρείται τελευταία προς όφελος της Κύπρου, ανέφερε ότι στο μέλλον θα δούμε και άλλες αλλαγές διότι πλέον είναι κοινός τόπος στην Ουάσιγκτον ότι η Τουρκία αποτελεί παράγοντα αποσταθεροποίησης στην ευρύτερη περιοχή.
• Αναφορικά με τις διαδικασίες επίλυσης του κυπριακού οι οποίες αναθερμαίνονται, σχολίασε ότι η δυσχερής οικονομική θέση της Κύπρου και της Ελλάδας δεν θα πρέπει να ανησυχεί. Και αυτό γιατί θα εκπλαγεί αν η οικονομία παίξει τον καθοριστικό ρόλο ως προς το πού θα γείρει η πλάστιγγα. Η Κύπρος, ανέφερε χαρακτηριστικά, με γεωπολιτικούς όρους είναι αυτή τη στιγμή σε πιο ευνοϊκή θέση απ’ ότι η Τουρκία λόγω της κακής εικόνας της κυβέρνησης Ερντογάν διεθνώς και λόγω του εκκολαπτόμενου στρατηγικού άξονα Ισραήλ-Κύπρου-Ελλάδας.

Αναμφίβολα δεν μπορεί να ισχυριστεί κανείς ότι οι απόψεις του Daniel Pipes απηχούν κατά 100% τις απόψεις της Ουάσιγκτον. Ούτε ότι ο εν λόγω αναλυτής είναι το νούμερο ένα άτομο σε επιρροή στις Ηνωμένες Πολιτείες. Εν τούτοις, άτομα σαν τον Pipes αποτελούν τις ίνες που συνυφαίνουν τις κυρίαρχες αντιλήψεις στις Ηνωμένες Πολιτείες και, κατά συνέπεια, επενεργούν στη συνδιαμόρφωση της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Προσωπικότητες με τις αντιλήψεις του Pipes βρίσκονται στο Κογκρέσο, στελεχώνουν δεξαμενές σκέψεις, υπηρέτησαν ή υπηρετούν σε κρατικές θέσεις υψηλού κύρους, αρθρογραφούν και επηρεάζουν είτε μέσω του εβραϊκού λόμπυ, είτε άλλων καναλιών εξουσίας και επικοινωνίας. Το γεγονός ότι η φωνές όπως αυτή ακούγονται πλέον υπέρ της Κύπρου στις Ηνωμένες Πολιτείες καταδεικνύει την έλευση μιας νέας εποχής στις σχέσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας με τον υπερατλαντικό γίγαντα.

Εν τούτοις, το ερώτημα που προκύπτει είναι κατά πόσον η δική μας πολιτική ηγεσία έχει επεξηγήσει επαρκώς στα διάφορα κέντρα λήψης αποφάσεων στο εξωτερικό τις θέσεις μας σε σχέση με τις μεταβαλλόμενες συνθήκες στην περιοχή μας. Έχουμε εκφράσει ποτέ την άποψη ότι τυχόν λύση του κυπριακού με όρους που θα καθιστούν την Τουρκία κυρίαρχο στην Κύπρο θα συνεπάγεται σε μεγάλο βαθμό την κυριαρχία της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο; Έχουμε εξηγήσει αναλυτικά την πιο πάνω θέση μας, με παραδείγματα από το απορριφθέν σχέδιο Ανάν, ως επίσης και τους λόγους της απόρριψής του; Έχουμε επιχειρήσει να εκμεταλλευθούμε τις δραματικές αλλαγές που συνελούνται στην περιοχή μας, κεφαλαιοποιώντας τον αναβαθμισμένο ρόλο της Κύπρου στο επίπεδο του περιεχομένου της λύσης του κυπριακού; Ή μήπως εξακολουθούμε να είμαστε πρόθυμοι να προβούμε σε όλες τις πιθανές υποχωρήσεις που θα μας ζητηθούν χάριν μιας γρήγορης λύσης, με τρόπο ώστε να ικανοποιείται πλήρως η Άγκυρα; Εύχομαι η πολιτική μας ηγεσία και η διπλωματία μας να εργάζονται προς την κατεύθυνση της ανατροπής των μέχρι σήμερα δεδομένων στο κυπριακό, στη βάση της αναβαθμισμένης θέσης της Κύπρου στον περιφερειακό καταμερισμό ισχύος.

Σχόλια

Σχόλια